info@meksa.de






Köylerimizi tanıtalım > ALPUDERE (GEBAKHUAY)

Konumu: Alpudere, Tokat'ın Sulusaray ilçesine bağlı bir Abaza köyüdür. Köyün etrafı genellikle dağlarla çevrili olup Sulusaray yönüne uzanan geniş bir arazisi vardır. İlçeye 6, Tokat'a ise 70 km uzaklıktadır. Alpudere'ye ulaşım oldukça kolaydır. Köyün yolu asfalt olup her gün 2 minibüs köy ile Tokat arasında faaliyet göstermektedir.

Tarihçesi: Köy büyük Çerkes sürgününde Kafkasya'dan gelip önce Kayseri-Pınarbaşı'da Kazancık Köyüne yerleşen daha sonra da oradan ayrılarak Tokat'a gelen Abaza aileleler tarafından kurulmuştur. Bugün, Sivas-Yıldızeli'ne bağlı Bulamur Köyü de Alpudere'den ayrılan Agaçeler tarafından kurulmuştur. Sürgünden önce bu sülalelerin Kafkasya'da Karaçay-Çerkes bölgesindeki Kuban Nehri yakınlarındaki Gebakhuay adındaki köyde yaşadıkları rivayet edilmektedir.

Köy'de bulunan Abaza sülaleler: Bugün köyde bulunan başlıca sülaleler Ageça, Yağan, Marşan ve Hambal'dır.

Nüfusu: Alpudere, bugün itibariyle 100'ün üzerinde haneden oluşmaktadır. Ancak nüfusun çoğunluğu köye sonradan yerleşen Kürtlerdedir. Köyde ayrıca az sayıda da olsa, seferberlik zamanında köye yerleşmiş olan Türk ve Laz aileler de bulunmaktadır Abaza hane sayısı yaklaşık 25 dir. Köyde genç nüfus diğer Çerkes köylere göre fazlalık arzetmektedir. Ancak yine de günden güne, köyden ayrılan hane sayısı artmaktadır.

Sosyo-Ekonomik durum: Köyün arazisi verimli ve sulak topraklardan oluşmakta oluşmaktadır. Tarım ve hayvancılık, köy ekonomisinin temel unsurudur. En çok buğday, arpa ve şeker pancarı üretimi yapılmaktadır. Ayrıca şu anda yapım aşamasında olan Alpu Barajı'nın da tamamlanması durumunda köydeki tarımsal faaliyetler daha da cazip hale gelecektir.

Civardaki diğer Kafkas kökenli köyler: Köyümüze yakın Çerkes köyleri Çermik [Ilıca] (Abzeh), Çırdak (Abaza-Kabardey), Bulamur (Abaza) ve Çerkes Danışman (Abzeh) köyleridir.

Kültürel Durum: Köyde anadil olarak Abazaca'nın Aşkaruwa aksanı kullanılır. Fakat bir Abaza köyü olarak kurulmasına rağmen sonradan köye yerleşmelerine izin verilen Kürtler şu anda hem nüfus hem de ekonomik olarak üstün konuma gelmişlerdir. Bu durum, Abazacanın günlük yaşamda kullanımının gerilemesini daha da hızlandırmıştır. Bugün gelinene noktada köyün yaşlıları haricinde Abazaca bilen insan sayısı yok denecek kadar azdır. Ortaya çıkan bu olumsuz tabloda öz kültürüne yeterli ilgiyi göstermeyen gençlerin olduğu kadar Çerkes geleneklerini gözetmeyen yaşlıların da büyük sorumluluğu olduğu aşikardır. Örneğin köyde düğünlere önce davul-zurna eşliğinde oynanan halaylarla başlanmakta, bir süre sonra Çerkes düğününe geçilerek devam edilmektedir. Abazacanın kullanımı açısından çok zayıflamış olmasına karşın Alpudere, çevre köyler tarafından adetlerine bağlı, misafirperver bir köy olarak bilinir.

derleyen: Hambal-ipa Sezgin Uyar







anasayfa   |   fotograflar   |   mesaj okuma   |   mesaj yazma   |   sohbet   |   bize yazın
Copyright © 2004  A6A3A